Σέτινα ή Τσέτινα; (Π.Βότσης)

Βότσης Πέτρος - ΣημείωμαΟ γερό-Γιώργης έστριψε τον αρειμάνιο μύστακα του, ακούμπησε και τα δυο του χέρια στη χειροποίητη μαγκούρα του, ύψωσε το βλέμμα του, πήρε ύφος που πρόδιδε πως θα’λεγε κάτι σπουδαίο, καθάρισε τη φωνή του κι άρχισε τη διήγηση… Εμείς, το ακροατήριο, με αγωνία και περιέργεια στήσαμε αυτί, ανακαθήσαμε στην καρέκλα μας κι αρχίσαμε να ακούμε:

«Όσα θα ακούσετε δεν τα έζησα, τα άκουσα όμως κι όχι μόνο από έναν αλλά από αρκετούς. Όπως καλή ώρα τώρα εγώ, έτσι πριν από εβδομήντα χρόνια ένας παππούς άρχισε κάτι να λέει σε εμένα κι εγώ, όπως εσείς τώρα, τον άκουσα κι εντυπωσιάστηκα τόσο πολύ από τα λεγόμενα του που αποτυπώθηκαν στη μνήμη μου και αυτά θα προσπαθήσω να επαναλάβω. Μου προκάλεσαν τόσο μεγάλη εντύπωση όσα μου είχε πει, τα θεώρησα τόσο πολύ σπουδαία ώστε κάθε φορά που βρίσκομαι με νέους σαν κι εσάς, τα επαναλαμβάνω ώστε να τους τα μεταδώσω και να τα πουν κι αυτοί. Είναι η ιστορία μας και πρέπει να τη ξέρουμε για να σωθεί…»

«Η Σέτινα κάποτε ήταν μεγάλη. Ξεκινούσε από το κάστρο του Σαμουήλ (Κάλε) κι έφτανε μέχρι το σημερινό χωριό μας. Υπήρχαν μαγαζιά, φαγάδικα, χάνια, εκκλησίες και πανδοχεία. Υπήρχε επίσκοπος Σέτινας, όλοι οι κάτοικοι ήταν πιστοί χριστιανοί και ποτέ δεν αμελούσαν τον εκκλησιασμό τους…»

«Μεγάλη ανάπτυξη γνώρισε η Σέτινα όταν βασίλευε σ’ένα μεγάλο μέρος της Μακεδονίας ο Σαμουήλ κι αυτό, σύμφωνα με την άποψη ορισμένων, το χρωστούσε στην εξόρυξη χρυσού που γινόταν στη περιοχή. Η ανάπτυξη των εδαφών που κυριαρχούσε ο Σαμουήλ ανησύχησε την Κωσταντινούπολη…»

«Αυτοκράτορας του Βυζαντίου τότε ήταν ο Βασίλειος. Δεν άργησαν να αρχίσουν οι συγκρούσεις και ακολούθησαν σκληρές μάχες που συνεχίστηκαν για δεκάδες χρόνια κι όλες ήταν ασυνήθιστα αιματηρές…»

«Ο Σαμουήλ στρατολογούσε άντρες (και από τη Σέτινα) για να υπερασπιστεί την επικράτεια του από τους Βυζαντινούς ή για να μεγαλώσει την κυριαρχία του…»

«Οι αυτοκράτορες και οι βασιλιάδες την εποχή εκείνη μάχονταν και σαν απλοί στρατιώτες στις διάφορες μάχες που λάμβαναν χώρα…»

«Τόσο ο Σαμουήλ όσο και ο Βασίλειος έμπαιναν μπροστά στις διάφορες μάχες γι’αυτό και τα κορμιά τους ήταν γεμάτα ουλές από βέλη, δόρατα και σπαθιά. Γενναίοι και οι δυο τους, θερμόαιμοι και «προικισμένοι» με στρατιωτικές ικανότητες και νοσηρή φαντασία για τη μεταχείριση των αιχμαλώτων, έδωσαν τα χειροτερα δείγματα απάνθρωπης συμπεριφοράς και πρωτοφανους σκληρότητας. Ο ένας έκοβε τα δάκτυλα των αιχμαλώτων και ο άλλος τα χέρια. Όταν έκοβε το ένα χέρι ο ένας, έκοβε τα δυο ο άλλος! Ο ένας τους τύφλωνε από το ένα μάτι, ο άλλος από τα δυο…»

«Ο αυτοκράτορας σε κάποια μάχη που είχε χάσει ο Σαμουήλ είχε συλλάβει χιλιάδες αιχμαλώτους και τότε έκανε την πρωτάκουστη αποτρόπαια πράξη: τύφλωνε εκατό κι άφηνε έναν μονόφθαλμο να οδηγήσει τους τυφλούς στο βασιλιά τους. Οι γηραιότεροι λένε πως όταν ο Σαμουήλ αντίκρυσε τους τυφλούς να οδηγούνται από το μονόφθαλμο ταράχτηκε τόσο πολύ που έπεσε σε μαρασμό και κατάθλιψη και ποτέ δε συνήλθε. Πέθανε παίρνοντας μαζί του τον καημό του και το βασίλειο του άρχισε να διαλύεται και τελικά χάθηκε…»

«Όταν έγινε η μάχη της Σέτινας, εκτός του ότι αποδεκατίστηκε μεγάλο μέρος του πληθυσμού, όσοι σώθηκαν πανικοβλήθηκαν, φόρτωσαν τα σπιτικά τους στα κάρα τους που σέρνονταν από βόδια, φόρτωσαν τα άλογα τους, μάζεψαν όσαν είχαν απομείνει από τα ζωντανά τους και κίνησαν να βρούνε νέα πατρίδα…»

Επειδή όλα τα δεινά τους είχαν προέλθει από τους Ανατολικούς αναζήτησαν την τύχη τους στη Δύση. Βάδισαν πολλές βδομάδες κι εκεί στα άγρια βουνά προς τη θάλασσα της Αδριατικής διάλεξαν μια θέση και έστησαν τα πρόχειρα σπιτικά τους…»

«Περαστικοί και ντόπιοι όταν τους ρωτούσαν από που κρατάει η σκούφια τους, απαντούσαν από τη Σέτινα. Θες δεν άκουγαν σωστά αυτοί που ρωτούσαν, θες δεν πρόφεραν οι Σετινιώτες όπως θα το’θελαν οι ντόπιοι, ονόμασαν το νέο χωριό Τσέτινα…»

«Στην Τσέτινα στέριωσαν, πρόκοψαν και δημιούργησαν την πόλη της Τσέτινας, που κάποτε έγινε πρωτεύουσα του Μόντε Νέγκρο…»

«Αυτά σκέφτηκα πως έπρεπε να σας πω για να τα μεταφέρετε στις επόμενες γενιές γιατί αυτά είναι μέρος της ιστορίας του τόπου μας…»

– Και γιατί να μην έγινε το αντίθετο; Δηλαδή κάποιοι κυνηγημένοι από τους Δυτικούς Τσετινιώτες να ήρθαν εδώ και να ίδρυσαν τη Σέτινα; Ρώτησε κάποιος από εμας…!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *